Dernek Beyannameleri, Dernekler Kanununun 19. Maddesine göre Nisan ayının son gününe kadar verilmek zorundadır. Bu beyannamelerin DERBİS adı verilen dernekler bilgi sistemi üzerinden verilmesi esastır. Dernekler uzun süredir beyannamelerini DERBİS üzerinden verebilmektedir, peki sistem sorunu nedeniyle beyanname yüklenemezse nasıl hareket edilebilir?
Beyannameyi DERBİS üzerinden vermek hem dernek hem de Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü açısından süreci kolaylaştıran teknolojik bir imkandır. Fakat bazı durumlar beyannameyi DERBİS ortamında vermeyi imkansız hale getirebilir.
DERBİS Üzerinden Beyanname Verilememesinin Nedenleri
- Kullanıcı sayısının artmasına karşın altyapının aynı düzeyde gelişmemesi,
- Çok sayıda kullanıcının beyannameyi son güne bırakması nedeniyle sistemin zaman zaman çalışamaz hale gelmesi
- Bazı derneklerde fiziksel ve teknik imkansızlıklar, örneğin bilgisayar veya internet erişimlerinin bulunmaması,
- Yabancı Derneklerin DERBİS ortamında beyanname vermesi için gerekli arayüzün oluşturulmamış olması, beyannameyi DERBİS üzerinden vermeyi imkansız kılabilir.
Kanuni zorunluluk olmadığı için beyannamesini sistem üzerinden veremeyen derneklerin bu beyannameleri kağıt ortamında doldurup, elden teslim etmesi mümkündür.
Bunun için Dernekler Yönetmeliğinin 21 No’lu eki doldurulmalıdır. Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün internet sitesinden indirebileceğiniz bu ekin doldurularak ilçelerde Kaymakamlıklara illerde Valiliklere veya Sivil Toplumla ilişkiler Müdürlüklerine verilmesi gerekebilir.
Beyannameyi DERBİS’ten Verin” Denilerek Fiziki Beyanname Kabul Edilmeyebilir mi?
Kısa yanıt “Hayır”.
Maalesef birçok atölye çalışmasında yakınılan bir konu, yetkililerin derneklerle ilgili dilekçe ve beyannameleri fiziksel olarak kabul etmemesidir. Belirttiğimiz gibi DERBİS önemli bir imkandır ve bunun kullanılmasını öneriyoruz. Ancak herhangi bir görevlinin, beyanname veya diğer bildirimleri fiziki olarak kabul etmeme yetkisi bulunmamaktadır. Bu dilekçeleri Kaymakamlıklar, Valilikler veya İl Sivil Toplumla ilişkilerin alması kanunen zorunludur. Her şeyden önce bu Anayasanın 74. Maddesine göre Dilekçe Hakkı kapsamındadır. Devlet kurumları dilekçe almaktan kaçınamaz, dilekçeyi almalı, bir kayıt numarası vermeli ve bu numarayı başvuru sahibine teslim etmelidir. Eğer beyannameyi DERBİS’ten verememeniz yukarıdaki gibi engellerden kaynaklanıyorsa, bu durumda öncelikle beyannameyi teslim edeceğiniz kuruma hitaben neden beyannameyi fiziksel ortamda verdiğinizi açıklayan bir dilekçe yazın, ekine de fiziksel olarak veya bilgisayar ortamında doldurarak çıktısını aldığınız beyannameyi sunun. Mümkünse dilekçeden iki kopya alın, birini muhatap kuruma verin diğeri sizde kalsın ve kendinizde kalan kısma kayıt ve tarih kaşesini bastırmayı unutmayın.
Beyanname Valilik veya Kaymakamlığa Verilebilir mi?
Teknik olarak engel bir durum yoktur. Mülki amirlikler kendilerine verilen dilekçeleri ilgili kamu kurumuna havale etmekle yükümlüdür. Ancak doğru olan sorumlu olan kuruma vermenizdir fakat bir nedenle ikna edemediğiniz takdirde, Kaymakamlık veya Valilik yazı işleri müdürlükleri bu dilekçeleri kaydetmek zorundadır.
Dilekçe ve Beyannamenin Fiziki Olarak Hâlâ Kabul Edilmemesi Durumunda Ne Yapmalıyım?
Bu durum da maalesef yaşanan bir durumdur. Amacınız sorunu çözmek ve bunu en kısa zamanda yapmak istiyorsunuz. Ancak DERBİS kullanma imkanı yok ve Nisan sonuna kadar beyanname veremezseniz ceza alacaksınız.
Pekala, memur elden teslimi reddederse ne yapmalısınız? Bir sonraki yazımızda bu konuyu sadece dernekler değil bütün kamu kurumlarında işlevsel bir tavsiye olabilecek şekilde detaylandıracağız.
Bu makale 18 Nisan 2026 tarihinde yayımlanmıştır.